میراث بهجامانده از حضور تاریخی عمان در شرق آفریقا، بهویژه در زنگبار، فقط مجموعهای از بناهای قدیمی نیست؛ این میراث میتواند در حفاظت از حافظه مشترک، تقویت روابط عمان و تانزانیا و توسعه گردشگری فرهنگی نقشی راهبردی داشته باشد. دکتر ناصر بن سعید الجهوری، استاد گروه باستانشناسی دانشگاه سلطان قابوس، در تحلیلی بر ضرورت مدیریت بلندمدت این ظرفیت تأکید کرده است.
در سده نوزدهم و دوره حکومت آلبوسعید، زنگبار به مرکزی سیاسی و اقتصادی در شبکه اقیانوس هند تبدیل شد. شهر سنگی زنگبار که در سال ۲۰۰۰ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، از مهمترین شواهد این پیوند تاریخی است. بناهایی مانند «بیتالعجائب»، «بیتالساحل»، قلعه قدیمی و بقایای کاخ «مرهوبی» نیز لایههایی از تعامل معماری، بازرگانی و فرهنگی میان عمان، شرق آفریقا، جهان عرب و هند را بازتاب میدهند.
به نوشته الجهوری، همکاری عمان و تانزانیا برای حفاظت از این میراث میتواند از مرمت ساختمانها فراتر رود و مستندسازی علمی، نگهداری اسناد، ایجاد مراکز آرشیوی، آموزش نیروهای متخصص، تبادل تجربه میان موزهها و دانشگاهها و تولید پژوهشهای مشترک را دربر گیرد. تبدیل برخی بناها به موزه و مرکز فرهنگی نیز میتواند روایت دقیقتری از تاریخ مشترک دو کشور ارائه کند.
این پرونده از منظر روابط خارجی نیز اهمیت دارد. سرمایهگذاری در حفاظت از میراث، یکی از ابزارهای دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم عمان بهشمار میرود و زمینه همکاریهای تازه در حوزه پژوهش، نمایشگاههای فرهنگی، برنامههای تبادل و گردشگری را فراهم میکند. چنین رویکردی، پیوند تاریخی را به پروژهای معاصر برای گفتوگو و توسعه مشترک تبدیل میکند.
با این حال، رطوبت بالا و اقلیم ساحلی زنگبار فرسایش بناهای تاریخی را سرعت میدهد و شماری از آثار هنوز به مرمت و مستندسازی جامع نیاز دارند. پیشنهاد مطرحشده، تدوین برنامهای پایدار با مشارکت نهادهای عمانی و تانزانیایی، دانشگاهها و سازمانهایی مانند یونسکو است تا حفاظت فیزیکی آثار با پژوهش تاریخی، آموزش عمومی و توسعه مسئولانه گردشگری همراه شود.
نظر شما درباره این خبر چیست؟
نظرها پس از بررسی تحریریه منتشر میشوند.