قاعده سهساله خانه، اخطار سهماهه و استثناهای اجاره معوق، نیاز شخصی، استفاده خلاف قرارداد و تخریب را بخوانید.
توضیح قانون به زبان ساده
برای خانه مسکونی، ماده ۶ مکرر اصل را بر این گذاشته که موجر پیش از گذشت سه سال از شروع قرارداد نتواند تخلیه بخواهد؛ برای محل تجاری، حرفهای یا صنعتی اصل پنج سال است. همان ماده عبارت «مگر توافق متفاوت» دارد. پس تاریخ شروع رابطه اجاره و متن توافق مهماند. پس از سپری شدن مدت مربوط، موجری که نمیخواهد قرارداد تمدید شود باید دستکم سه ماه پیش از پایان مدت قرارداد به مستأجر خبر دهد. ماده ۶ مکرر (۱) درباره ادامه قرارداد و تمدید خودکار در دوره حمایت و اخطار کتبی مستأجر برای خروج، حکم جدا دارد. تاریخ پایان روی کاغذ بهتنهایی مجوز بیرون کردن فوری نیست. قانون در ماده ۷ استثناهایی برای درخواست تخلیه پیش از موعد دارد: اجاره پرداختنشده با شرایط بند الف، استفاده از ملک برخلاف هدف قرارداد یا به شیوه زیانبار یا خلاف قانون، اجاره مجدد یا واگذاری بدون رضایت کتبی، نیاز واقعی مالک یا بعضی بستگان به سکونت با شرایط دقیق، و تخریب/بازسازی پس از مجوز شهرداری. درباره نیاز شخصی، قانون برای تخلیه دستکم شش ماه مهلت میدهد و اگر مالک بدون عذر موجه ظرف سه ماه ساکن نشود یا کمتر از یک سال بماند، مستأجر میتواند بازگشت به همان اجاره را مطالبه کند. در مورد تخریب، مجوز مقدم بر درخواست است و مهلتهای مقرر با توجه به خطر ریزش یا بازسازی متفاوت است. در دعوای عدم پرداخت، پرداخت بدهی و هزینه دادرسی پیش از تصمیم طبق بند الف میتواند جلوی حکم تخلیه را بگیرد، ولی تکرارِ تأخیر بدون عذر پذیرفتنی حکم دیگری دارد. این توضیح به معنی توصیه به دیرپرداخت کردن نیست. اختلاف تخلیه را کمیته اختلاف اجاره رسیدگی میکند؛ تهدید، تعویض قفل یا قطع خدمات، جای تصمیم مرجع قانونی را نمیگیرد.
چه کسانی مشمول هستند
مستأجر و موجرِ خانه؛ برای محلهای تجاری و صنعتی مدت حمایتی پایه پنج سال است و جزئیات پرونده متفاوت خواهد بود.
حقوق افراد
بررسی دلیل قانونی درخواست تخلیه، مهلت اخطار و مدارک مالک؛ طرح اختلاف در کمیته.
تکالیف افراد
هر دو طرف باید قرارداد، اخطارهای کتبی و موعدهای قانونی را رعایت کنند؛ مستأجر تا پایان قانونیِ رابطه اجاره و بازتحویل، تعهدهای خود را انجام دهد.
مراحل اقدام
تاریخ شروع قرارداد و آخرین تمدید را جدا بنویسید؛ نوع ملک و هر شرط توافق متفاوت را بخوانید؛ علت ادعایی تخلیه و سند آن را کتبی بخواهید؛ تاریخ و روش اخطار را ثبت کنید؛ در صورت اختلاف از سامانه رسمی کمیته اقدام کنید و مهلت پاسخ را از دست ندهید.
هشدارهای مهم
سه سال به معنی مصونیت مطلق از تخلیه نیست؛ استثناهای ماده ۷ و توافق متفاوت را ببینید. برعکس، یک پیامِ موجر یا پایان دوره سالانه هم خودبهخود حکم قطعی تخلیه نیست.
پرسشهای متداول
اگر قرارداد یکساله باشد، موجر میتواند پایان سال اول فوری بیرونم کند؟
نه صرفاً به استناد تاریخ پایان. قاعده دوره حمایتی مسکونی و تمدید خودکارِ مواد ۶ مکرر و ۶ مکرر (۱)، شرط توافق متفاوت و استثناهای ماده ۷ باید با هم بررسی شوند.
موجر میگوید برای زندگی خودش خانه را میخواهد؛ آیا فوراً باید بروم؟
بند د ماده ۷ نیاز شخصی را با شرط نداشتن محل مناسب دیگر و دستکم شش ماه مهلت تخلیه مقرر میکند. مستندات و تصمیم مرجع رسیدگی اهمیت دارد.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۱۲/۲۰۲۵ (اصلاحیه اختلافهای اجاره)
