تعمیر ضروری موجر، خسارتِ ناشی از استفاده نادرست مستأجر، قبضهای خدمات و راه پیگیری خرابی را از هم جدا کنید.
توضیح قانون به زبان ساده
خانه باید برای هدفی که اجاره شده قابل استفاده باشد. ماده ۹ مکرر، تحویل ملک مناسب را وظیفه موجر میداند. اگر ملک مناسب نبود یا موجر اصلاً آن را تحویل نداد، مستأجر میتواند از مرجع اختلاف، فسخ قرارداد و بازگشت اجاره پرداختی را بخواهد. ماده ۱۰ تعمیرات و نگهداری ضروری برای قابل استفاده ماندن ملک را بر عهده موجر گذاشته است. در برابر، ماده ۱۳ تعمیر خرابی ناشی از استفاده نادرست را به مستأجر مربوط میکند و فرسودگی عادی را جدا میداند. مثلاً اگر کولر به سبب فرسودگی یا مشکل ساختمان از کار بیفتد، مسئله را مستند و به موجر اطلاع دهید؛ اما اگر شکستگی به علت استفاده نادرستِ مستأجر باشد، حکم متفاوتی مطرح است. هر خرابی را بهسادگی «وظیفه صاحبخانه» یا «وظیفه مستأجر» ننامید: علت خرابی، متن قرارداد، عکسِ روز تحویل و نظر فنی اهمیت دارند. نشتی خطرناک یا مشکل برق را فوری گزارش کنید و برای ایمنی اقدام لازم را از خدمات مربوط بخواهید. ماده ۱۲ میگوید قبضهای برق، آب، تلفن، فاضلاب و خدمات مربوط اصولاً به نام مستأجر ثبت میشود و هزینه مصرف از تحویل تا بازتحویل با اوست، مگر توافق دیگری وجود داشته باشد. خواندن کنتورها هنگام ورود و خروج جلوی دعوای قبضِ دوره قبل یا بعد را میگیرد. هیچکس نباید صرفاً بهخاطر اختلاف تعمیر، بدون بررسی قانونی اجاره را خودسرانه قطع کند یا ملک را ناامن رها کند.
چه کسانی مشمول هستند
مستأجران و موجرانِ ملکی که خرابی، مشکل تحویل یا اختلاف قبض خدمات دارد.
حقوق افراد
مطالبه تعمیر ضروری و ملکِ مناسبِ استفاده؛ درخواست فسخ و بازگشت اجاره در صورت شرایط ماده ۹ مکرر از مرجع رسیدگی.
تکالیف افراد
موجر تعمیرات ضروری را انجام دهد؛ مستأجر خرابی ناشی از سوءاستفاده خود و هزینه مصرف خدمات در دوره تصرف را با توجه به قرارداد و ماده ۱۲ پیگیری کند.
مراحل اقدام
خرابی را با عکس، تاریخ و شرح روشن ثبت کنید؛ فوراً به موجر بهصورت قابل اثبات اطلاع دهید؛ برای تشخیص علت، گزارش فنی و برآورد کتبی بگیرید؛ قبض و اعداد کنتور را ثبت کنید؛ اگر توافق نشد، قرارداد و اسناد را به کمیته اختلاف اجاره ارائه کنید.
مدارک موردنیاز
قرارداد، صورتجلسه تحویل، عکس قبل و بعد، پیامهای اطلاع به موجر، گزارش فنی، فاکتور تعمیر، قبضها و قرائت کنتورها.
هشدارهای مهم
ماده ۷ مکرر درباره تغییر و ساختوساز در ملک توافق کتبی و در موارد لازم مجوز شهرداری را میخواهد. تعمیر ضروری را با ساختِ افزوده یا تغییر خودسرانه یکی نکنید.
پرسشهای متداول
اگر خانه از ابتدا قابل سکونت نبود چه کنم؟
ماده ۹ مکرر امکان درخواست فسخ و بازگشت اجاره پرداختشده را از کمیته، در صورت اثبات شرایط، پیشبینی میکند؛ عکس و گزارش وضع تحویل را نگه دارید.
قبضِ ماه قبل از ورود من با کیست؟
قاعده ماده ۱۲ هزینه مصرفِ مستأجر را از تاریخ تحویل تا بازتحویل میداند، مگر توافق متفاوت. عدد کنتور و تاریخ تحویل را ثبت کنید.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۱۲/۲۰۲۵ (اصلاحیه اختلافهای اجاره)
