اگر اجاره دیر شود یا موجر افزایش بخواهد، چه مادههایی را باید جدا از هم خواند؟
توضیح قانون به زبان ساده
نخست متن قرارداد را برای سررسید و شیوه پرداخت بخوانید. قانون، پرداخت اجاره در موعد توافقشده را وظیفه مستأجر میداند. ماده ۷ مکرر (۱) میگوید پرداخت در چارچوب آن ماده در مدت حداکثر ۱۵ روز از سررسید و در برابر رسید انجام میشود، مگر توافق متفاوت باشد؛ اگر تاریخی در قرارداد نیامده باشد، اجاره در ابتدای هر ماه پیشاپیش سررسید میشود. پرداخت بانکی با شرح ماه مربوط و نگهداری رسید، اختلاف را کمتر میکند. اگر موجر پول را نگیرد، خودسرانه پرداخت را متوقف نکنید؛ قانون برای سپردن اجاره به نام موجر نزد دبیرخانه کمیته اختلاف اجاره و اطلاعرسانی به او راهی پیشبینی کرده است. دیرکرد اجاره ممکن است به درخواست تخلیه برسد: بند «الف» ماده ۷ از پرداختنکردن اجاره طبق قرارداد تا ۱۵ روز پس از سررسید سخن میگوید. اما تخلیه خودکار نیست؛ در متن همین بند، پرداخت بدهی و هزینههای دادرسی پیش از تصمیم در اختلاف مانع حکم تخلیه میشود. تکرار تأخیر برای بار دوم بدون عذر پذیرفتنی میتواند نتیجه متفاوتی داشته باشد. این موضوع را با جریمه ثبتنکردن قرارداد اشتباه نگیرید. در مورد افزایش مبلغ، ماده ۶ میگوید موجر اصولاً پیش از گذشت سه سال از آغاز رابطه اجاره یا آخرین افزایشِ توافقشده نمیتواند اجاره را بالا ببرد، مگر توافق متفاوتی شده باشد. اگر خود مستأجر بهبود یا افزودهای بخواهد و موجر آن را انجام دهد، قانون برای افزایش متناسب با هزینه آن کار، استثنا قرار داده است. متن ماده، یک درصد ثابتِ همگانی برای سقف افزایش تعیین نمیکند. درخواست افزایش، تاریخها و توافقها را کتبی نگه دارید.
چه کسانی مشمول هستند
مستأجران و موجران خانه و دیگر املاک مشمول قانون.
حقوق افراد
دریافت رسید پرداخت؛ امکان سپردن اجاره در مسیر قانونی در صورت خودداری موجر از دریافت؛ بررسی افزایش با قاعده ماده ۶ و قرارداد.
تکالیف افراد
مستأجر باید سررسید را رعایت کند و اگر اختلافی بر سر مبلغ هست، پرداخت بیقید و شرط را خودسرانه قطع نکند. موجر باید درخواست افزایش را با ماده ۶، قرارداد و تاریخ آخرین افزایش تطبیق دهد.
مراحل اقدام
سررسید و رقم را از قرارداد بیرون بکشید؛ برای هر ماه رسید و انتقال بانکی را نگه دارید؛ درخواست افزایش را با تاریخ شروع و آخرین افزایش مقایسه کنید؛ درباره نپذیرفتن اجاره توسط موجر، مسیر سپردن وجه به دبیرخانه کمیته و نحوه اطلاعرسانی را از مرجع رسمی بپرسید.
هشدارهای مهم
سه سالِ افزایش اجاره با سه سالِ حمایتِ تخلیه مسکونی دو حکم متفاوتاند. قاعده افزایش استثنای «توافق متفاوت» دارد؛ نتیجه هر قرارداد باید جدا بررسی شود.
پرسشهای متداول
آیا هر سال موجر میتواند یک درصد مشخص به اجاره اضافه کند؟
در متن ماده ۶ درصد ثابتِ عمومی نیامده است. اصل، زمان سهساله و مفاد توافق طرفین است؛ افزایش بابت بهبودِ درخواستی مستأجر استثنای جداست.
اگر موجر اجاره را قبول نکند، دیگر بدهکار نیستم؟
نه، صرف نپذیرفتن پول بدهی را از بین نمیبرد. ماده ۷ مکرر (۱) مسیر سپردن وجه نزد دبیرخانه کمیته، رسید و اطلاعرسانی را پیشبینی کرده است.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۱۲/۲۰۲۵ (اصلاحیه اختلافهای اجاره)
