ودیعه را از اجاره و هزینه ثبت جدا کنید؛ شرط بازگشت، خرابی و رسید تحویل را روشن بنویسید.
توضیح قانون به زبان ساده
«ودیعه» یا پول ضمانت، پولی است که بعضی قراردادها برای پوشش تعهدهای مستأجر میگیرند. در مواد اختصاصیِ فرمان ۶/۱۹۸۹ که برای این راهنما بررسی شد، سقف عددی عمومی یا مهلت ثابتِ بازپرداخت برای همه ودیعههای مسکونی نیامده است. پس نباید بگوییم قانون حتماً یک ماه ودیعه یا بازگشت ظرف چند روز را برای همه پروندهها مقرر کرده است. مبلغ، علت دریافت، شرایط کسر و تاریخ تسویه باید در قرارداد یا رسید روشن باشد. قانون میگوید مستأجر در پایان، ملک را در وضعی که تحویل گرفته بازگرداند، جز فرسودگی ناشی از استفاده معمول یا خرابیای که تقصیر او نیست؛ خسارت ناشی از استفاده نادرست بر عهده مستأجر است. موجر هم تعمیرات لازم برای قابلاستفاده ماندن ملک را انجام میدهد. برای همین، هنگام ورود از دیوار، وسایل، کولر، کنتور و کلیدها عکسِ تاریخدار و صورتجلسه تهیه کنید و هنگام خروج دوباره وضعیت را مشترکاً ثبت کنید. قبضهای آب و برق مربوط به دوره سکونت را تسویه و رسیدها را نگه دارید. اگر موجر بخشی از پول را بابت خرابی یا بدهی نگه داشت، ریز مبلغ، عکس وضعیت ابتدا و انتها، فاکتور تعمیر و بند قرارداد را کتبی بخواهید. اگر اختلاف حل نشد، برای بازپرداخت یا دفاع از کسرِ ادعایی از مسیر کمیته اختلاف اجاره در استان اقدام کنید؛ نتیجه هر پرونده به قرارداد و دلیلها بستگی دارد.
چه کسانی مشمول هستند
مستأجر و موجری که در قراردادشان مبلغی به عنوان ضمانت، ودیعه یا تأمین خسارت آمده است.
حقوق افراد
درخواست توضیح و سند برای کسر ودیعه و مطالبه مبلغی که بر پایه قرارداد و وضعیت تحویل باید بازگردد؛ بررسی دعوا نزد مرجع اختلاف اجاره.
تکالیف افراد
دو طرف باید پرداخت و تسویه را مستند کنند. مستأجر ملک و کلیدها را طبق توافق برگرداند و خسارت ناشی از سوءاستفاده خود را جبران کند؛ فرسودگی عادی را نباید خودکار خسارت مستأجر شمرد.
مراحل اقدام
هنگام پرداخت، مبلغ و عنوان آن را روی رسید بنویسید؛ فهرست وسایل و خرابیهای ابتدای سکونت را امضا کنید؛ پیش از خروج تاریخ بازدید مشترک تعیین کنید؛ قبضها و عکسهای پایانی را نگه دارید؛ اگر کسری محل اختلاف است، درخواست ریز محاسبه و سپس درخواست رسیدگی ثبت کنید.
مدارک موردنیاز
قرارداد و پیوست ضمانت، رسید پرداخت، صورتجلسه و عکسهای ورود و خروج، قبضهای خدمات، رسید تحویل کلید و فاکتور تعمیرات ادعایی.
هشدارهای مهم
این راهنما عمداً رقم سقف ودیعه، مهلت قطعی بازگشت یا حق کسرِ خودکار را به قانون نسبت نمیدهد؛ چنین ادعایی بدون متن معتبر برای همه قراردادها درست نیست.
پرسشهای متداول
آیا همه ودیعه را میتوان بابت رنگآمیزی عادی برداشت؟
نه بهصورت خودکار. ماده ۱۳ فرسودگی ناشی از استفاده معمول را از خسارتِ قابل انتساب به مستأجر جدا میکند؛ وضعیت تحویل، قرارداد و دلیل خرابی مهماند.
اگر قرارداد اصلاً درباره بازگشت ودیعه چیزی نگفته باشد چه؟
رسید پرداخت و دلیلهای تحویل را جمع کنید و مطالبه را کتبی مطرح کنید. اگر توافق نشد، کمیته به دعوای مشخص با توجه به مدارک رسیدگی میکند؛ مهلت عددی عمومی را بدون سند فرض نکنید.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۱۲/۲۰۲۵ (اصلاحیه اختلافهای اجاره)
