چه کسی باید قرارداد را ثبت کند، اگر ثبت نشود چه میشود و رقم ۳ درصدِ اعلامشده برای مسقط دقیقاً به چه مربوط است؟
توضیح قانون به زبان ساده
قانون میگوید قرارداد اجاره باید در شهرداریِ محل ملک ثبت شود. اصل این کار و پرداخت هزینه قانونی با موجر است، مگر درباره انجام ثبت توافق دیگری شده باشد. اگر موجر در مهلت قانونی ثبت نکند، مستأجر هم میتواند برای ثبت اقدام کند؛ در صورت پرداخت هزینه ثبت از سوی مستأجر، قانون امکان کسر آن از اجاره را میدهد. برای جلوگیری از دعوا، نسخه درخواست، رسید پرداخت و اطلاعرسانی به موجر را نگه دارید. ماده ۴ ثبت و پرداخت هزینه را ظرف یک ماه از تاریخ بستن قرارداد مقرر کرده است. تأخیر، افزون بر مشکل استناد به قرارداد نزد نهادهای رسمی، جریمهای برابر سه برابرِ هزینه مقرر را بر اساس اجاره دوره تأخیر به دنبال دارد و ثبت و پرداخت پس از آن نیز لازم میماند. صفحه خدمات شهرداری مسقط، برای محاسبه هزینه ثبت در مسقط فرمول «اجاره ماهانه × مدت قرارداد × ۳ درصد» را نمایش میدهد؛ برای مثال اجاره ۱۰۰ ریال در ماه برای ۱۲ ماه، ۳۶ ریال هزینه پایه میشود. این ۳ درصد هزینه ثبت قرارداد در نمونه مسقط است، نه درصد مجاز افزایش اجاره و نه جریمه تأخیر. شهرداری مسقط برای دیرکرد فرمول دیگری در صفحه خود دارد. برای مبلغ نهایی، محاسبه روز و پرونده خود را در همان شهرداری بررسی کنید. در مسقط امکان درخواست ثبت، تجدید، اصلاح و لغو قرارداد از خدمات شهرداری وجود دارد. در سایر استانها مسیر سامانه و جزئیات خدمت را در شهرداری مربوط بپرسید.
چه کسانی مشمول هستند
موجران و مستأجران املاک اجارهای؛ جزئیات مثال هزینه به شهرداری مسقط مربوط است.
تکالیف افراد
قرارداد و هزینه ثبت باید در مهلت قانونی تعیینتکلیف شود؛ موجر مسئول اصلی هزینه است و اگر مستأجر ثبت میکند، مدارک پرداخت و کسر از اجاره را شفاف نگه دارد.
جریمهها
در متن ماده ۴، جریمه تأخیر برابر سه برابرِ هزینه ثبتِ مربوط به مدت تأخیر است؛ این حکم را نباید با ۳ درصد هزینه پایه ثبت در مسقط یکی دانست. مبلغ نهایی برای قرارداد مشخص را شهرداری محاسبه میکند.
مراحل اقدام
تاریخ عقد قرارداد را ثبت کنید؛ از موجر رسید ثبت بخواهید؛ اگر تا پایان مهلت ثبت نشد، با قرارداد و هویت خود از شهرداری محل امکان ثبت توسط مستأجر را پیگیری کنید؛ رسید پرداخت و نحوه کسر هزینه از اجاره را کتبی ثبت کنید.
مرجع مراجعه
شهرداریِ محل وقوع ملک؛ برای مسقط، درگاه خدمات شهرداری مسقط و برنامه بلدیّتی.
هشدارهای مهم
صفحه شهرداری مسقط درباره مهلت در مثال تجدید از تاریخ شروع/پایان دوره نیز سخن میگوید، در حالی که ماده ۴ از تاریخ انعقاد قرارداد نام میبرد. برای پرونده تجدید یا شروعی با تاریخ متفاوت، مبدأ محاسبه را از شهرداری تأیید کنید؛ این راهنما رقم نهایی جریمه را حدس نمیزند.
پرسشهای متداول
آیا ۳ درصد جریمه دیرکرد است؟
خیر. در صفحه شهرداری مسقط، ۳ درصد در فرمول هزینه پایه ثبتِ کل دوره آمده است. جریمه دیرکرد قاعده جدا دارد.
اگر موجر همکاری نکند، مستأجر میتواند ثبت کند؟
بله، ماده ۲ پس از سپری شدن مهلت ماده ۴ این امکان را میدهد. هزینهای که مستأجر به جای موجر میپردازد طبق ماده ۳ میتواند از اجاره کسر شود.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
