از مشخصات ملک و مبلغ اجاره تا مدت، رسید پرداخت، تمدید و ممنوعیت اجاره دادن به دیگری؛ راهنمای ساده مستأجر و موجر.
توضیح قانون به زبان ساده
قرارداد اجاره یعنی مالک یا نماینده قانونی او، استفاده از یک خانه را برای مدتی معلوم و در برابر اجارهبهای معلوم به مستأجر میدهد. فقط کلید گرفتن یا پیام واتساپی، جای یک قرارداد روشن و ثبتشده را نمیگیرد. نام و هویت دو طرف، نشانی دقیق و شماره واحد، مبلغ و موعد پرداخت، تاریخ شروع و پایان، هدف استفاده، وضعیت وسایل و کنتورها و روش تحویل را پیش از امضا بخوانید. هر وعده درباره تعمیر، پارکینگ، مبلمان یا بازگرداندن پولِ ضمانت را در متن قرارداد یا پیوست امضاشده بنویسید. در قانون اصلی، ثبت قرارداد در شهرداری محلِ ملک اصولاً بر عهده موجر است، مگر دو طرف توافق کنند مستأجر آن را انجام دهد. هزینه قانونی ثبت نیز اصولاً بر عهده موجر است؛ اگر مستأجر به جای او ثبت و پرداخت کند، قانون امکان کسر آن از اجاره را پیشبینی میکند. قرارداد و رسید ثبت را برای خدمات و اختلاف احتمالی نگه دارید. جزئیات ثبت در مسقط و دیگر استانها ممکن است در سامانههای متفاوت انجام شود. پایان تاریخی که روی قرارداد نوشته شده، همیشه به معنی مجاز بودن تخلیه فوری از طرف موجر نیست. قواعد حداقل مدت، تمدید و اخطار در مواد ۶ مکرر و ۶ مکرر (۱) آمدهاند و توافق متفاوت دو طرف نیز در همان مواد نقش دارد. اگر قصد جابهجایی دارید، قبل از موعد سهماهه اخطار، قرارداد و قانون را با هم بررسی کنید.
چه کسانی مشمول هستند
مستأجر و موجر خانه در عمان. متن پایه، اجاره مسکونی و نیز اجاره محلهای تجاری، حرفهای و صنعتی را در بر میگیرد؛ مدت حمایتی هر نوع یکسان نیست.
حقوق افراد
هر طرف حق دارد نسخه قرارداد و رسیدهای مربوط به پرداخت و ثبت را نگه دارد. مستأجر حق تحویل ملکی مناسبِ هدف اجاره و استفاده مطابق قرارداد را دارد.
تکالیف افراد
موجر باید ملک مناسب تحویل دهد و ثبت را طبق قانون پیگیری کند؛ مستأجر باید اجاره را در موعد توافقشده بپردازد، ملک را مطابق هدف قرارداد استفاده کند و در پایان با استثنای فرسودگی عادی بازگرداند.
ممنوعیتها
واگذاری قرارداد یا اجاره دادن ملک به شخص دیگر بدون رضایت کتبی موجر ممنوع است. تغییر یا ساختوساز در ملک نیز بدون توافق کتبی و مجوز لازم مجاز نیست.
مراحل اقدام
۱) مالکیت یا اختیار قانونی امضاکننده را بررسی کنید. ۲) ملک، وسایل، خرابیها و کنتورها را هنگام تحویل صورتجلسه و عکسبرداری کنید. ۳) مبلغ، سررسید، مدت و شروط ضمانت و تعمیر را کتبی روشن کنید. ۴) نسخه امضاشده و تأیید ثبت شهرداری را بگیرید. ۵) هر پرداخت را با رسید قابل پیگیری انجام دهید.
مدارک موردنیاز
مدرک هویت دو طرف یا اختیار نماینده، نشانی و مشخصات ملک، نسخه امضاشده قرارداد، رسید ثبت، رسید پرداختها و صورتجلسه تحویل. فهرست دقیقِ مدارک خدمت را از شهرداری همان محل بگیرید.
هشدارهای مهم
شرطِ نوشتهشده در قرارداد را بدون بررسی رابطه آن با قواعد حمایتی قانون قطعی فرض نکنید. این راهنما، قرارداد شما را تفسیر شخصی نمیکند.
پرسشهای متداول
اگر قرارداد را ثبت نکرده باشیم، آیا هیچ راهی برای اثبات اجاره نداریم؟
ماده ۴ برای استفاده از قرارداد در برابر نهاد رسمی و برای جریمه ثبتنکردن حکم ویژه دارد. درباره امکان اثبات رابطه اجاره با اسناد دیگر در یک اختلاف مشخص، از مرجع رسیدگی یا وکیل بپرسید؛ جمله ساده «همه حقوق از بین میرود» دقیق نیست.
آیا میتوان خانه را به دوست یا مسافر دیگر اجاره داد؟
طبق ماده ۵، اجاره مجدد یا انتقال قرارداد نیاز به رضایت کتبی موجر دارد.
منابع رسمی
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۶/۱۹۸۹ و مقررات پیوست
وزارت دادگستری و امور حقوقی عمان، فرمان سلطانی ۱۲/۲۰۲۵ (اصلاحیه اختلافهای اجاره)
